Izenak argiro erakusten du, Nafarroa hurbil duela, alegia. Hernanitik Goizuetarako errepidean, Nafarroako (Arano) muga-mugan, azkeneko etxea dugu Naparralde baserria, eguteran, txoko batean eta ipar haizeak jotzen ez duen babesgunean. kokaturik. Aitak hiru urte zituela, aitonak antolatu omen zuen etxea gaur egun dagoen bezala bere izen eta guzti, esaten dit bertako alaba Manoli Aranburu (55 urte) nire solaskideak.

Bada ageri zaigu “Nomenclator” zerrendan (1870). Erdal izenez ageri zaigu baserri hau. Mendi bizkar edo hegi batean kokaturik den etxe koxkorra, haize klase guztiek jo eta astintzen dutelarik.

“Tokitan zeok ua, baina aixa asko ibiltzen ginan gu garai haietan” dio Margarita Etxegoien (74 urte) bertako alaba nire solaskideak. Arina? Oraintxe ere hala iruditu zait niri eta zenbat pisatzen duen galdegiteko ausardia izan dut. Erantzuna: 50 kg, horra. Zaldi lasterketan aurkezteko moduan dagoela esan diot.

Ez du zailtasun handirik izenak. Lizarra ugari den lekua adierazten baitu. Ibarluze baserriaren aldamenean, garai batean “Entidad Epele”. Bi isuritako etxea, soila eta ez oso handia, garai batean bi bizitza izandakoa. Dolarea omen, astoarekin erabiltzen zen dolare haietako lehenengoa, berau zela diote.

Latsa da izatez. Toponimoa edo leku izena, orain Latxe esaten bada ere. Erreka adierazten du, erreka da bere esanahia eta aski ugaria den deitura, bestetik, esaterako Lasa deitura edo Lasarte herriaren izena, Lasaga, Lasagabaster, Laspiur eta… gehiagorik aipatu gabe ere.

ETXEBERRIA Familia Esanik dugu bi bizitzako baserria zela aspaldidanik Lastaola Goikoa. Eskuinekoa dugu hau, aipatzera goazena, Etxeberria familiarena. Eranskin bat dauka honek ibai aldetik, terraza eta beronen azpian etxe-ordekoa nahiz dolarea, non etxeko eta inguruko baserrietako sagarra jotzen zen; errotan laka izan ohi zen bezala hemen patsa uzten zen, zerbitzuaren aldera. Bixente etxeko nagusiari Lastaola Goikoa noizkoa den bai ote … Continued