Garai batean Aparraingo burdinola hidraulikoaren instalazio izandakoen aurriak. Tokiko materialez egindako harri-hormazko murruen hondarrak Urumea ibaiaren eskuineko aldean, ibaian behera joanda, Aparrain baserriaren inguruan. Orain gutxira arte, hainbat hutsarte nabarmentzen ziren bertan; gaur egun hormatuta daude.

Kareharrizko mugarria, paralelepipedo zuzenaren formarekin landua, lursailean sartua eta mutur bat zuzen 0,70 m irteten dela. Goiko planoaren neurria 0,20 m da alboan, eta zizelkatutako zortzi segmentu ditu; erpinetatik eta alboetako erdiguneetatik abiatuta, zirkulu batean elkartzen dira. Zirkulu hori ere zizelkatuta dago, erdigunean trazatuta.

Tokiko hareharrizko lau bloke formagabez osatutako mugarria, lursailean luzetara sartuta, eta 0,35 eta 0,12 m artean zutik ageri direla, kimatuta. Haietako bat ardatz nagusia iparraldetik hegoaldera ematen duela dago; gainerako hirurak inguruan ditu, ekialdera, hegoaldera eta mendebaldera begira. Ekialdekoa eta mendebaldekoa erdikoarekin perpendikularrean daude, eta hegoaldekoa, berriz, luzetara. Multzoak hainbat bloketxo txiki ditu inguruan, ziri … Continued

Tokiko hareharrizko bi bloke formagabez osatutako mugarria; haietako bat 0,60 m zabal eta 0,15 m batez beste lodieran, eta 0,40 x 0,12 m besteak. Lursailean paraleloan sartuta daude, eta 0,45 eta 0,60 m irteten dira zutik, hurrenez hurren. Inguruan bloke txiki ugari dituzte, ziri bezala sartuta, lursailetik apenas irteten direla.

Pirinioetako harrespila, 7,30 m-ko diametroa duena. Guztira 19 lekuko ikusgarriz osatuta; horien artean, nabarmentzekoak dira lau, 0,35 eta 0,15 m arteko garaierakoak. Erdialdean, 1,70 x 1,20 m-ko bloke bat dago etzanik. Kokatuta dagoen tokiko materialak. Tipologia bereko beste zazpi egiturarekin batera, Altxista izenez katalogatutako multzo megalitikoa osatzen dute.

Harrespila, 2 m-ko diametroa. Hiru lekuko ikusgarrik osatzen dute, 0,95 eta 0,50 m artekoak hirurak ere. Kokatuta dagoen tokiko materialak. Tipologia bereko beste zazpi egiturarekin batera, Altxista izenez katalogatutako multzo megalitikoa osatzen dute.